Giữa cảnh quan sông nước đặc trưng của miền Tây Nam Bộ, Ben Tre Bungalow của VTN Architects (Võ Trọng Nghĩa Architects) gợi mở một cách tiếp cận nhà ở nghỉ dưỡng thông qua sự kết hợp giữa hình khối điêu khắc, không gian bán mở và mối liên hệ trực tiếp với thiên nhiên.
Hoàn thành năm 2021 tại Bến Tre, công trình có diện tích 430 m², gồm ba phòng ngủ và một phòng khách. Thay vì khép kín ngôi nhà thành một khối tích biệt lập, thiết kế khai thác cảnh quan ven sông như một phần không thể tách rời của trải nghiệm sống.
1. BỐ CỤC KHÔNG GIAN – TẠO SỰ RIÊNG TƯ MÀ KHÔNG ĐÓNG KÍN
Tầng trệt được tổ chức theo hướng bán mở, với cây xanh bao quanh ba phía. Cách bố trí này hình thành một không gian sinh hoạt chung thông thoáng, đồng thời tạo lớp đệm tự nhiên giữa khu vực sinh hoạt và môi trường bên ngoài. Thay vì sử dụng tường kín để phân tách hoàn toàn, công trình tận dụng thảm thực vật và độ mở kiến trúc để tạo cảm giác riêng tư vừa đủ. Đây là giải pháp đáng chú ý đối với nhà ở nghỉ dưỡng tại vùng khí hậu nhiệt đới, nơi sự thông thoáng và kết nối cảnh quan đóng vai trò quan trọng trong chất lượng không gian sống.
2. NÂNG CAO ĐỘ KHÔNG GIAN – MỞ TẦM NHÌN QUA TÁN DỪA
Một quyết định tổ chức không gian nổi bật nằm ở cao độ các phòng trên tầng hai. Những không gian này được nâng lên cao hơn tán lá dừa, giúp tầm nhìn hướng về dòng sông trở nên rộng mở và ít bị cản trở. Thay vì chỉ dựa vào cửa kính lớn để tạo cảm giác thoáng, kiến trúc sư giải quyết vấn đề ngay từ mặt cắt công trình. Cao độ không gian, vị trí mở cửa và cảnh quan xung quanh được phối hợp để định hình trải nghiệm thị giác. Đây là bài học quan trọng khi thiết kế nhà ven sông hoặc khu đất có cây xanh trưởng thành: đôi khi điều cần thay đổi không phải kích thước cửa, mà chính là vị trí của không gian trong tổng thể công trình.
3. BỐN MÁI VÒM – HÌNH KHỐI ĐIÊU KHẮC TRONG CẢNH QUAN
Công trình sử dụng bốn mái vòm có kích thước khác nhau, tạo nên nhịp điệu hình khối thay vì một hệ mái đồng nhất. Sự khác biệt về tỷ lệ giúp tổng thể có chiều sâu và tránh cảm giác đơn điệu, trong khi những đường cong mềm mại tạo sự tương phản với cảnh quan xanh xung quanh. Hệ mái không chỉ định hình đường nét kiến trúc mà còn góp phần tạo nên bản sắc nhận diện cho ngôi nhà. Đặc biệt, việc thay đổi kích thước các mái cho phép công trình thể hiện sự đa dạng về cao độ và tỷ lệ không gian, đồng thời duy trì mối quan hệ hài hòa với bối cảnh tự nhiên.
4. VẬT LIỆU BÊ TÔNG – SỰ TƯƠNG PHẢN GIỮA KHỐI ĐẶC VÀ THIÊN NHIÊN
Bê tông là vật liệu được ArchDaily ghi nhận trong hồ sơ công trình. Bề mặt vật liệu mang sắc thái mạnh mẽ, có tính khối và tạo cảm giác vững chắc, trong khi cây xanh và dòng sông đem đến sự mềm mại, biến đổi theo ánh sáng và thời gian. Chính sự tương phản này tạo nên sức hút của công trình: kiến trúc không cố gắng mô phỏng thiên nhiên bằng hình thức trang trí, mà sử dụng hình khối và vật liệu để tạo nên một lớp nền có cá tính riêng giữa cảnh quan. Tuy nhiên, với công trình ở vùng khí hậu nóng ẩm, hiệu quả sử dụng thực tế còn phụ thuộc vào cấu tạo mái, khả năng chống thấm, xử lý nhiệt và thông gió.
5. KẾT NỐI CẢNH QUAN – ĐƯA DÒNG SÔNG TRỞ THÀNH MỘT PHẦN CỦA KHÔNG GIAN SỐNG
Các không gian chính đều được định hướng tầm nhìn về dòng sông lân cận. Cảnh quan vì thế không đơn thuần là phông nền để quan sát từ bên trong, mà trở thành yếu tố tham gia trực tiếp vào trải nghiệm sử dụng. Sự kết hợp giữa tầng trệt bán mở và các phòng ngủ ở cao độ lớn hơn tạo ra những cách tiếp cận thiên nhiên khác nhau: tầng dưới gần gũi với cây xanh, còn tầng trên mở rộng tầm nhìn về phía mặt nước. Cách tổ chức này giúp công trình có nhiều lớp trải nghiệm mà không cần phụ thuộc vào những hình thức trang trí phức tạp.
- GIẢI QUYẾT BÀI TOÁN BẰNG MẶT CẮT VÀ CAO ĐỘ
Điểm đáng học hỏi từ Ben Tre Bungalow không chỉ nằm ở hình thức mái vòm, mà còn ở cách kiến trúc sư xử lý mối quan hệ giữa công trình và cảnh quan bằng những quyết định về mặt cắt. Tầng trệt bán mở, tầng hai nâng cao tầm nhìn và hệ mái khác biệt về kích thước cùng phối hợp để tạo ra một tổng thể có tính thống nhất.
Đối với nhà ở ven sông, biệt thự nghỉ dưỡng hay công trình nằm giữa cảnh quan nhiều cây xanh, việc nghiên cứu cao độ, hướng nhìn, lớp đệm cây xanh và mức độ mở của từng không gian có thể tạo ra giá trị lớn hơn việc chỉ tăng diện tích kính hoặc bổ sung các chi tiết trang trí. Dĩ nhiên, các giải pháp này vẫn cần được kiểm chứng theo điều kiện thực tế của khu đất, hướng nắng, hướng gió, khả năng thoát nước và yêu cầu riêng tư của gia chủ.
Ben Tre Bungalow cho thấy kiến trúc có thể tạo dấu ấn bằng cách tổ chức không gian phù hợp với cảnh quan, thay vì tìm cách lấn át cảnh quan bằng hình thức. Khi hình khối, cao độ và độ mở được tính toán đồng bộ, thiên nhiên trở thành một phần của trải nghiệm kiến trúc mỗi ngày.
Thông tin dự án:
Công trình: Ben Tre Bungalow Địa điểm: Bến Tre, Việt Nam
Đơn vị thiết kế: VTN Architects (Vo Trong Nghia Architects)
Diện tích: 430 m²
Năm hoàn thành: 2021
Nhiếp ảnh: Hiroyuki Oki
